Kısa cevap: Araç üreticisinin kapak veya kullanım kılavuzunda belirttiği standardın altına düşmemek koşuluyla, çoğu binek otomobil için DOT 4 doğru tercihtir. DOT 3 daha eski ve daha düşük kaynama noktalı sistemler için, DOT 5.1 yüksek ısı yükü altındaki ve elektronik destekli fren sistemleri için, DOT 5 (silikon esaslı) ise nem çekmemesi istenen özel araçlar için düşünülür. Fren yağı DOT standartları seçimi yapılırken bakılması gereken üç şey vardır: kaynama noktası, düşük sıcaklık akışkanlığı ve sistemdeki mevcut yağla uyum.
Fren pedalına bastığınızda ayağınızın kuvveti hidrolik olarak kaliperlere iletilir. Bu iletimi yapan sıvı sıkıştırılamaz olmalıdır. Fren yağının içinde hava ya da buhar kabarcığı varsa, kuvvetin bir kısmı bu kabarcığı sıkıştırmakla harcanır; pedal yumuşar, boşluğu artar. Buna "buhar kilidi" denir ve genellikle uzun yavaşlamalarda, yükte yamaç inişlerinde ya da agresif kullanımda ısınan kaliperlerden yağa geçen ısı yüzünden ortaya çıkar.
İkinci görev yağlama ve korozyon korumasıdır. Yağ, ana silindir ve kaliper pistonlarının keçelerini yağlar, sistemin iç yüzeylerini pastan korur. Bu nedenle fren yağının kalitesi sadece durma mesafesini değil, kaliper ve ABS ünitesinin ömrünü de etkiler.
DOT sınıflandırması bir marka ya da kalite etiketi değil, bir performans eşiğidir. Test edilen temel başlıklar şunlardır:
| Tür | Kimyasal esas | Kuru kaynama (min.) | Islak kaynama (min.) | -40 °C viskozite sınırı |
|---|---|---|---|---|
| DOT 3 | Glikol eter | 205 °C | 140 °C | 1500 mm²/s |
| DOT 4 | Glikol eter + borat ester | 230 °C | 155 °C | 1800 mm²/s |
| DOT 5 | Silikon | 260 °C | 180 °C | 900 mm²/s |
| DOT 5.1 | Glikol eter (borat esterli) | 260 °C | 180 °C | 900 mm²/s |
En temel seviye. Eski, ABS'siz veya düşük performanslı fren sistemlerinde hâlâ yeterlidir. Nem çeker (hidroskopiktir), bu yüzden düzenli değişim şarttır. Modern bir araçta DOT 4 isteniyorsa DOT 3 koymak geri adımdır.
Bugün yaygın standart. Borat ester katkısı sayesinde suyu bağlar ve kaynama noktasındaki düşüşü geciktirir. Piyasada "DOT 4 Plus", "Low Viscosity DOT 4" (Class 6) gibi üst versiyonlar bulunur; bunlar DOT 4 sınırlarını karşılar ama viskoziteleri DOT 5.1 seviyesine yakındır. ESP ve otomatik acil frenleme donanımlı araçlarda üretici sıklıkla bu düşük viskoziteli tipi ister.
İsmi yanıltıcıdır: DOT 5 ile hiçbir akrabalığı yoktur, glikol esaslıdır ve DOT 3/DOT 4 ile karıştırılabilir. En yüksek kaynama noktasını en düşük soğuk viskoziteyle birleştirir. Dağ yollarında sık kullanılan, ağır çeken ya da pistte kullanılan araçlarda tercih edilir. Karşılığı daha kısa değişim aralığıdır; yüksek performanslı yağlar nemi daha hızlı etkileyebilir.
Nem çekmez ve boyaya zarar vermez; bu yüzden uzun süre bekleyen klasik araçlarda ve bazı askeri araçlarda kullanılır. Ancak sıkıştırılabilirliği biraz daha yüksektir, pedal hissi süngerimsi olabilir ve içine giren su bağlanmadığı için tabanda toplanıp lokal korozyon yapar. Glikol esaslı yağlarla asla karıştırılmaz ve ABS'li sistemlerde üretici izni olmadan kullanılmaz.